Co to jest emerytura pomostowa i komu przysługuje?

Emerytura pomostowa jest specyficzną formą świadczenia, którą już od pewnego czasu mogą otrzymywać osoby pracujące w szczególnych warunkach. Od 1 stycznia 2024 roku, przepisy wprowadzające zmiany umożliwiły szerszemu gronu osób dostęp do tego rodzaju emerytury. Nowelizacja ma na celu odciążenie pracowników wykonujących zawody obciążające fizycznie lub psychicznie.

Emerytura pomostowa adresowana była dotychczas głównie do górników, hutników, czy maszynistów. Nowe regulacje pozwalają uzyskać świadczenie również tym, którzy pracowali w innych sektorach, ale dokumentowali swoje zatrudnienie w miejscach pracy o podobnym charakterze.

Co ważne, zniknął wymóg wykonywania pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 roku. Teraz prawo do emerytury pomostowej zyskali także Ci, którzy wykonywali taką pracę po 31 grudnia 2008 roku.

Aby skorzystać z emerytury pomostowej, konieczne jest spełnienie określonych kryteriów. Podstawowym jest osiągnięcie odpowiedniego wieku. W przypadku kobiet jest to 55 lat i 20 lat odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, z kolei mężczyźni muszą mieć ukończone 60 lat i 25 lat okresu składkowego. Można więc skorzystać z niej pięć lat przed osiągnięciem standardowej wieku emerytalnego.

Czytaj także: Pracowała tylko jeden dzień. ZUS wyliczył jej emeryturę

W niektórych przypadkach emerytura pomostowa przyznawana jest jeszcze wcześniej. Staż pracy może być wówczas krótszy niż 15 lat, a podstawowym dokumentem przyspieszającym procedurę jest orzeczenie o niezdolności do wykonywania zawodu. Taki dokument pozwala na wcześniejsze przejście na emeryturę m.in. lotnikom czy hutnikom.

Po zmianach przepisów, emerytura pomostowa stała się dostępna dla szerszej grupy pracowników. Osoby, które do tej pory mogły jedynie marzyć o wcześniejszym przejściu na emeryturę, teraz zyskują taką możliwość. Dokumentacja zatrudnienia stała się mniej restrykcyjna, co oznacza, że nawet ci, którzy nie mieli pełnej dokumentacji, a pracowali w warunkach zbliżonych do szczególnych, mogą ubiegać się o świadczenie.

Jednym z wymogów jest również odpowiedni staż pracy. Zależy on także od konkretnego zawodu. Na przykład, nauczyciele muszą mieć przepracowane minimum 30 lat, w tym 20 lat w zawodzie nauczyciela, aby móc skorzystać z emerytury pomostowej. Dla wielu zawodów wysokość stażu potrzebna do uzyskania emerytury pomostowej różni się, co odzwierciedla różnorodność zawodów i warunków pracy.

Za pracę w szczególnych warunkach uznaje się przede wszystkim ciężką, fizyczną pracę, a także pracę pod ziemią, na wodzie i pod wodą. Emerytura pomostowa przysługuje także pracę w powietrzu w gorącym lub zimnym mikroklmacie, a także przy podwyższonym ciśnieniu atmosferycznym. Pomostówkę mogą także otrzymać tancerze zawodowi, maszyniści, kierowcy pojazdów uprzywilejowanych, operatorzy żurawi czy ratownicy medyczni.

Czytaj także: Mogą pobierać dwie emerytury jednocześnie. Przelew przyjdzie zza granicy

Co istotne, emerytura pomostowa nie może być niższa niż minimalna emerytura, która od 1 marca 2025 roku będzie wynosić 1878,91 zł brutto. Wysokość emerytury jest wyliczana na tych samych zasadach, co standardowa emerytura i podlega ona corocznej waloryzacji.

Przeciętna wysokość emerytury pomostowej w październiku 2024 roku wynosiła 5288,72 zł brutto, co czyni ją atrakcyjną alternatywą dla osób, które z uwagi na stan zdrowia czy specyfikę zawodu nie mogą kontynuować pracy w dotychczasowym zakresie.

Jak wynika z najnowszych danych, pod koniec 2024 roku liczba osób korzystających z tego świadczenia wynosiła ponad 40 tys., co podkreśla rosnące zapotrzebowanie na wcześniejszą emeryturę w trudnych warunkach pracy. Względy zdrowotne i zawodowe powodują, że coraz więcej osób decyduje się na ten krok.

Czytaj także: Ile emerytury przysługuje po 10 latach pracy? Znamy odpowiedź. Jest kilka czynników

Z zestawienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że popularność emerytur pomostowych nie ustaje, a świadczenie to jest wybierane przez osoby z wielu sektorów gospodarki.