Darmowe leki 65+. Seniorzy liczą wydatki, a rząd szykuje możliwe korekty listy

• Ponad połowa seniorów dobrze ocenia program, ale wielu wskazuje na wysokie wydatki na leki poza listą.
• Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy nad zmianami w wykazie, rozważa tańsze odpowiedniki.
• Resort zapewnia, że obecnie nie ma decyzji o skreśleniach z listy 65 plus.

Program darmowych leków dla osób 65 plus działa od trzech lat i obejmuje ok. 3,8 tys. preparatów. Seniorzy doceniają ulgę w portfelach, ale wskazują też na luki w dostępie. W raporcie "Faktu" Senior 2025 co druga kobieta i 59 proc. mężczyzn ocenia program pozytywnie, jednak wielu badanych nadal płaci sporo za terapie niewchodzące do wykazu refundacyjnego. Dane zebrane w badaniu 6,7 tys. osób pokazują zróżnicowane doświadczenia w aptekach.

W rozmowie z "Faktem" pan Andrzej z Kołobrzegu opisał realne wydatki i ograniczenia wykazu. Mówi, że miesięcznie przeznacza ponad 150 zł na lekarstwa, a z siedmiu stosowanych preparatów cztery ma bezpłatnie. Zwraca uwagę, że droższe leki, których potrzebuje, są pełnopłatne. Jednocześnie wskazuje na sytuację osób o niższych dochodach, które muszą wybierać między lekami a jedzeniem. Jego historia dobrze ilustruje napięcie między ulgą systemową a kosztami poza listą.

Z raportu wynika, że 54 proc. badanych seniorów dobrze ocenia Leki 65 plus, a co czwarty ocenia je źle lub bardzo źle. Jednym z powodów jest próg wiekowy: kobiety przechodzące na emeryturę w wieku 60 lat nie kwalifikują się jeszcze do bezpłatnych leków, bo granica jest wspólna dla obu płci i wynosi 65 lat. Drugą barierą jest sam wykaz refundacyjny, który nie obejmuje wszystkich terapii zalecanych przez lekarzy. To przekłada się na istotne różnice w rachunkach w aptekach.

Biuro prasowe resortu zdrowia przekazało "Faktowi", że w przypadku seniorów prawie 95 proc. wszystkich refundowanych leków aptecznych jest dostępnych bezpłatnie. Jednocześnie ministerstwo przyznaje, że trwają analizy różnych scenariuszy konstrukcji bezpłatnych wykazów, w tym zastępowania droższych preparatów tańszymi odpowiednikami. Celem ma być zoptymalizowanie wydatków publicznych przy utrzymaniu dostępu do terapii dla osób 65 plus.

Resort podkreśla, że na dziś nie ma decyzji skutkujących zmianami w programie. Martyna Kosmal z Ministerstwa Zdrowia mówiła pod koniec lutego w Sejmie, że żaden z leków nie został wykreślony z listy 65 plus. Z perspektywy pacjentów ważne jest jednak to, że jeśli lekarz przepisze lek pełnopłatny, senior pokrywa 100 proc. ceny. Stąd różnice w portfelach: 34 proc. badanych wydaje miesięcznie od 201 do 500 zł na leki, a co czwarty – powyżej 500 zł.

Rozszerzenie programu w 2023 r. na osoby 65 plus przyniosło wymierne oszczędności. Od stycznia do października 2025 r. wartość darmowych leków sięgnęła 7,3 mld zł, co odpowiada kwocie, która pozostała w portfelach seniorów. Jednocześnie skala wydatków publicznych sprawia, że resort szuka sposobów na efektywne zarządzanie wykazem. Dalsze decyzje będą kluczowe dla tych pacjentów, których terapie dziś nie mieszczą się na liście refundacyjnej.