Emerytura księży. Tyle przelewa im ZUS. Lepiej usiądźcie

Duchowni nie mają odrębnego systemu emerytalnego – obowiązują ich zasady ZUS takie jak wszystkich innych ubezpieczonych. O wysokości emerytury decydują przede wszystkim składki i przebieg aktywności zawodowej.

W praktyce oznacza to, że księża, którzy przez większość życia zajmowali się wyłącznie posługą duszpasterską, zwykle otrzymują świadczenia zbliżone do minimalnej emerytury: obecnie wynosi ona 1878,91 zł brutto.

Kluczowe znaczenie ma to, czy duchowny pracował także poza Kościołem. Jeśli ksiądz utrzymuje się głównie z posługi, składki są opłacane w szczególnym modelu – część finansuje sam duchowny, a większość pokrywa Fundusz Kościelny. To zwykle nie przekłada się na wysokie świadczenia.

Sytuacja zmienia się, gdy duchowny ma dodatkowe zatrudnienie – np. jako nauczyciel religii, wykładowca, kapelan lub pracownik instytucji publicznej. Wtedy składki trafiają do ZUS na takich samych zasadach jak przy zwykłej umowie o pracę. Według wcześniejszych analiz księża łączący posługę z etatem mieli otrzymywać emerytury na poziomie ok. 3,2–3,5 tys. zł brutto.

Po ukończeniu 75 lat duchowni mogą także otrzymywać dodatkowe wsparcie z Funduszu Kościelnego – jest to kwota ok. 2,5 tys. zł brutto miesięcznie.

Najwyższe świadczenia dotyczą przede wszystkim duchownych, którzy przez lata pracowali również w strukturach państwowych lub służbach mundurowych. Arcybiskup Sławoj Leszek Głódź, były biskup polowy Wojska Polskiego, miał otrzymywać emeryturę na poziomie ok. 23 tys. zł miesięcznie.

"Gazeta Wyborcza" podawała z kolei, że emerytura abp. Marka Jędraszewskiego wynosi nie mniej niż 15 tys. zł miesięcznie. Z kolei według informacji "Faktu", abp. Stanisław Gądecki otrzymuje ok. 12 tys. zł.

Dane pokazują wyraźny trend spadkowy. W 2015 r. emerytury i renty pobierało około 6,7 tys. duchownych. W 2023 r. było ich już około 3,5 tys. Poza emeryturami system obejmuje również inne świadczenia – m.in. renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinne.

Skala spadku pokazuje jednak, że temat świadczeń dla duchownych nie dotyczy już wyłącznie pojedynczych rekordowych emerytur, ale zmian zachodzących w całej grupie świadczeniobiorców.