Emerytura wojskowa. Tyle przysługuje za lata służby

Emerytura wojskowa przysługuje żołnierzowi zawodowemu po zakończeniu służby, jeśli spełni warunki zapisane w odrębnych przepisach. To osobny system zaopatrzenia emerytalnego, niezależny od powszechnego modelu ZUS.

Najważniejszy warunek to staż służby. Żołnierze, którzy rozpoczęli służbę przed 31 grudnia 2012 r., mogą przejść na emeryturę po 15 latach. Dla osób, które wstąpiły do wojska po 1 stycznia 2013 r., konieczne jest przede wszystkim odbycie co najmniej 25 lat służby. W niektórych przypadkach pojawia się także próg ukończenia 55. roku życia.

Różnica między starymi a nowszymi zasadami ma duże znaczenie dla wysokości świadczenia. W starszym systemie punkt wyjścia to 40 proc. podstawy wymiaru po 15 latach służby. Każdy kolejny rok podnosi emeryturę o 2,6 proc.

W nowszym modelu, obejmującym żołnierzy przyjętych po 31 grudnia 2012 r., emerytura po 25 latach służby wynosi 60 proc. podstawy wymiaru. Za każdy następny rok rośnie o 3 proc. W obu wariantach obowiązuje górny limit, czyli 75 proc. podstawy wymiaru.

Same przepisy to jedno, ale czytelnika najbardziej interesują konkretne kwoty. W 2025 roku średnia emerytura wojskowa wynosiła niemal 6,4 tys. zł, z kolei pod koniec 2024 roku było to ok. 6137 zł brutto. To wyraźnie więcej niż przeciętna emerytura wypłacana z ZUS.

Na wysokość świadczenia wpływają nie tylko lata służby. Znaczenie mają też stopień wojskowy i przyjęta podstawa wyliczenia. Średnie kwoty dla poszczególnych grup prezentują się następująco:

• oficerowie starsi - ponad 8,2 tys. zł,
• oficerowie młodsi - prawie 5550 zł,
• podoficerowie - ok. 4200 zł,
• szeregowi - ponad 3600 zł brutto.

To pokazuje, że emerytura wojskowa nie ma jednej stałej wysokości i zależy od przebiegu służby.

Świadczeń dla byłych żołnierzy nie wypłaca ZUS. Zajmują się tym wojskowe biura emerytalne, działające w strukturze podległej Ministerstwu Obrony Narodowej. To one ustalają prawo do świadczenia, jego wysokość i prowadzą obsługę emerytów wojskowych.

Skala systemu jest duża. WP przywoływała dane, według których pod koniec 2024 r. wojskowe biura emerytalne wypłacały ponad 111 tys. emerytur. Dla wielu żołnierzy kluczowe są więc trzy elementy: data rozpoczęcia służby, liczba przepracowanych lat i stopień wojskowy. To one w praktyce decydują, komu przysługuje emerytura wojskowa i ile wyniesie.

Prawo do emerytury wojskowej może wynikać nie tylko z odpowiedniego stażu, ale też z całkowitej niezdolności do służby wojskowej. To oznacza, że system zaopatrzenia wojskowego uwzględnia nie tylko liczbę przepracowanych lat, ale również sytuację zdrowotną żołnierza.

To istotna różnica z punktu widzenia osób, które postrzegają temat emerytury wojskowej wyłącznie przez pryzmat progu 15 lub 25 lat służby. Lata spędzone na służbie pozostają kluczowe, ale przepisy przewidują też szczególne przypadki, w których świadczenie może zostać przyznane na innej podstawie.

Przepisy przewidują również sytuację po śmierci żołnierza. Prawo do pobierania świadczenia może przysługiwać członkom jego rodziny, ale tylko wtedy, gdy był ich żywicielem. To jedna z tych zasad, o których mówi się rzadziej niż o samej wysokości emerytury, choć dla bliskich ma bardzo duże znaczenie.