Paszport tymczasowy – jak go wyrobić i ile kosztuje?

Paszport tymczasowy to dokument, który przydaje się w wyjątkowych okolicznościach. Najczęściej korzystają z niego osoby, które pilnie muszą wyjechać za granicę, a ich zwykły paszport stracił ważność, został zgubiony lub zniszczony. Wydawany jest także dzieciom, które nie mają jeszcze paszportu, a muszą szybko wyjechać z rodzicami.

W praktyce paszport tymczasowy przydaje się w sytuacjach takich jak:

• nagły wyjazd służbowy,
• pilna podróż związana z chorobą lub śmiercią bliskiej osoby,
• utrata lub kradzież paszportu podczas pobytu za granicą,
• wyjazd dziecka na leczenie lub zawody sportowe.

Paszport tymczasowy może otrzymać każdy obywatel Polski, który wykaże, że nie może czekać na wydanie zwykłego paszportu. W praktyce urzędnicy wymagają uzasadnienia – trzeba przedstawić dokumenty potwierdzające nagłą sytuację, np. zaświadczenie lekarskie, akt zgonu, wezwanie służbowe lub bilet lotniczy.

W przypadku dzieci, paszport tymczasowy wydawany jest na wniosek rodziców lub opiekunów prawnych. Warto pamiętać, że dokument ten ma ograniczoną ważność – najczęściej do czasu powrotu do kraju lub załatwienia sprawy, która była powodem jego wydania.

Aby uzyskać paszport tymczasowy w kraju, należy udać się do dowolnego punktu paszportowego. Nie obowiązuje rejonizacja – można wybrać dowolny urząd wojewódzki. Wymagane dokumenty to:

• wniosek o wydanie paszportu tymczasowego (dostępny w urzędzie),
• aktualna fotografia spełniająca wymogi paszportowe,
• dokument potwierdzający tożsamość (np. dowód osobisty),
• dokumenty potwierdzające nagłą potrzebę wyjazdu.

W niektórych przypadkach urzędnik może poprosić o dodatkowe wyjaśnienia lub dokumenty. Warto przygotować się na rozmowę i uzasadnić, dlaczego nie można poczekać na zwykły paszport.

Jeśli zgubisz paszport podczas pobytu za granicą, należy jak najszybciej zgłosić się do najbliższego konsulatu lub ambasady RP. Tam można złożyć wniosek o paszport tymczasowy. Konsul poprosi o:

• wypełniony wniosek,
• fotografię,
• dokument tożsamości (jeśli go posiadasz),
• zgłoszenie utraty paszportu (np. na policji).

"Paszport tymczasowy wydajemy najczęściej w ciągu jednego dnia, jeśli wnioskodawca przedstawi wszystkie wymagane dokumenty" – informuje Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Warto pamiętać, że paszport tymczasowy wydany za granicą najczęściej uprawnia tylko do powrotu do Polski lub kraju stałego pobytu.

Co ważne, paszport tymczasowy można wyrobić na niektórych lotniskach w Polsce - takie punkty znajdziemy m.in. w portach lotniczych Warszawa-Okęcie, Katowice-Pyrzowice i Kraków-Balice.

Opłata za paszport tymczasowy jest stała i wynosi 30 zł w Polsce. Za granicą koszt może być wyższy – zależy od kursu walut i opłat konsularnych. W niektórych przypadkach, np. w sytuacji losowej, opłata może zostać obniżona lub zniesiona.

Warto mieć przy sobie gotówkę lub kartę płatniczą – nie wszystkie urzędy i konsulaty przyjmują płatności bezgotówkowe. Opłata nie podlega zwrotowi, nawet jeśli dokument nie zostanie odebrany.

Paszport tymczasowy wydawany jest na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy. W praktyce urzędnicy najczęściej wpisują termin ważności odpowiadający czasowi trwania podróży lub załatwienia sprawy. Po powrocie do kraju należy wyrobić zwykły paszport.

Dokument ten nie zawsze uprawnia do wjazdu do wszystkich państw. Przed wyjazdem warto sprawdzić, czy kraj docelowy akceptuje polski paszport tymczasowy. Informacje można uzyskać w konsulacie lub na stronie MSZ.

• Paszport tymczasowy nie jest honorowany przez wszystkie kraje – sprawdź to przed podróżą.
• Dokument wydawany jest tylko w uzasadnionych przypadkach – nie służy do omijania standardowej procedury.
• W przypadku dzieci wymagana jest obecność obojga rodziców lub zgoda drugiego rodzica na piśmie.
• W razie utraty paszportu za granicą, zgłoś to na policji i zachowaj potwierdzenie.

Paszport tymczasowy różni się od standardowego przede wszystkim okresem ważności i zakresem uprawnień. Zwykły paszport jest ważny przez 10 lat (dla dorosłych), natomiast tymczasowy – maksymalnie przez 12 miesięcy, a często krócej. Ponadto nie wszystkie kraje akceptują dokument tymczasowy, dlatego przed planowaną podróżą warto sprawdzić wymagania wjazdowe. Dzięki temu unikniesz nieprzyjemnych niespodzianek na granicy i będziesz mieć pewność, że wyjazd przebiegnie bez komplikacji.