To blisko 400 złotych miesięcznie. Kto może dostać taki dodatek do emerytury?

Byli sołtysi dostaną od marca wyższe świadczenie z KRUS. To nie jest bieżąca pensja za pełnienie funkcji, lecz dodatek wypłacany po jej zakończeniu. W grudniu 2025 r. pobierało go 37,8 tys. osób, a liczba uprawnionych rośnie z roku na rok.

Od 1 marca 2026 r. świadczenie dla sołtysa wynosi 373,67 zł miesięcznie. Wcześniej było to 354,86 zł, więc podwyżka nie jest duża, ale oznacza kolejny wzrost od czasu wprowadzenia tego rozwiązania w 2023 r.

Świadczenie startowało z poziomu 300 zł. Potem kwota rosła wraz z waloryzacją: do 336,36 zł od marca 2024 r., do 354,86 zł od marca 2025 r. i do obecnych 373,67 zł od marca 2026 r. Zasady podwyżek są takie same jak przy emeryturach i rentach.

Nie każdy były sołtys ma prawo do tego świadczenia. Przepisy wymagają spełnienia dwóch podstawowych warunków jednocześnie: odpowiednio długiego okresu pełnienia funkcji oraz osiągnięcia wieku emerytalnego.

Najważniejsze zasady są następujące:

• funkcję sołtysa trzeba było pełnić przez co najmniej siedem lat,
• kobieta musi mieć ukończone 60 lat,
• mężczyzna musi mieć ukończone 65 lat.

Wcześniejsze przepisy mówiły o ośmiu latach pełnienia funkcji, ale później je złagodzono. To ważna zmiana dla osób, którym do starego limitu brakowało niewiele.

Przy ustalaniu prawa do dodatku nie trzeba wykazywać nieprzerwanego sprawowania funkcji. Okresy pełnienia roli sołtysa mogą być rozdzielone w czasie, co dla wielu osób ma duże znaczenie praktyczne.

To oznacza, że były sołtys nie traci szansy na świadczenie tylko dlatego, że pełnił funkcję w różnych kadencjach. Liczy się łączny staż, a nie ciągłość od początku do końca.

Świadczenie nie jest przyznawane automatycznie. Osoba uprawniona musi złożyć wniosek. Samo spełnienie warunków wieku i stażu nie wystarczy, jeśli formalności nie zostaną dopełnione.

Po nowelizacji przepisów uproszczono też postępowanie dowodowe. Gdy nie da się ustalić okresu pełnienia funkcji na podstawie standardowych dokumentów, można posłużyć się pisemnym oświadczeniem wnioskodawcy potwierdzonym przez trzech mieszkańców sołectwa. Wcześniej potrzebnych było pięć takich oświadczeń.

Przepisy przewidują także wyraźne wykluczenie. Dodatek nie przysługuje osobie skazanej prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji sołtysa.

To jeden z kluczowych warunków, o którym warto pamiętać jeszcze przed złożeniem wniosku. W praktyce oznacza, że nie liczy się tylko staż i wiek, ale również sposób sprawowania funkcji.

Warto także wyraźnie rozróżnić dwa rodzaje pieniędzy związanych z funkcją sołtysa. Świadczenie z KRUS przysługuje po zakończeniu pełnienia funkcji i ma stałą, ustawowo waloryzowaną kwotę.

Czym innym są diety wypłacane za bieżące wykonywanie obowiązków. Ich wysokość ustalają rady gmin i może się ona mocno różnić w zależności od samorządu. Dlatego pytanie o dodatek dla byłego sołtysa nie dotyczy lokalnej diety, lecz osobnego świadczenia pieniężnego.