W tej branży można zarobić spore pieniądze. Jak zostać kierowcą zawodowym?

Kierowca zawodowy to osoba, która wykonuje przewóz drogowy rzeczy lub osób pojazdami wymagającymi określonych uprawnień. Najczęściej chodzi o pracę za kierownicą ciężarówki albo autobusu, a nie zwykłego auta osobowego. To ważne rozróżnienie już na starcie. Obowiązek zdobycia dodatkowych kwalifikacji dotyczy kierowców, którzy chcą pracować na pojazdach wymagających prawa jazdy kategorii C, C+E, D lub D+E. Inne zasady obejmują osoby jeżdżące pojazdami do 3,5 tony.

Pierwsza decyzja dotyczy tego, czy chcesz wozić towary, czy pasażerów. Jeśli celem jest praca w transporcie rzeczy, potrzebne są uprawnienia związane z kategoriami C i C+E. Jeśli kandydat myśli o autobusie, musi iść w stronę kategorii D lub D+E. Na tym etapie nie kończą się formalności. Przed rozpoczęciem szkolenia trzeba założyć profil zawodowego kierowcy. To właśnie ten dokument otwiera drogę do dalszych kursów i pozwala przejść do kolejnych etapów przygotowania do zawodu.

Zanim profil powstanie, kandydat musi zdobyć dwa ważne orzeczenia. Chodzi o badanie lekarskie oraz psychologiczne, które potwierdzają brak przeciwwskazań do wykonywania pracy kierowcy zawodowego. Bez tych dokumentów nie da się ruszyć dalej.

Kluczowym etapem jest zdobycie kodu 95, czyli świadectwa kwalifikacji zawodowej kierowcy. Dokument potwierdzający uprawnienia do wykonywania przewozu drogowego rzeczy lub osób. Bez niego kierowca nie podejmie legalnie pracy w tym zawodzie. W kontekście zdobywania uprawnień istnieją dwie podstawowe ścieżki. Jedna to kurs kwalifikacyjny dla osób, które zdobyły kategorię C po 10 września 2009 r. albo kategorię D po 10 września 2008 r. Druga to szkolenie okresowe dla tych, których dotyczą wcześniejsze terminy, oraz dla kierowców przedłużających uprawnienia.

Najważniejsze fakty na tym etapie są proste:

• profil zawodowego kierowcy zakłada się w wydziale komunikacji,
• potrzebne są orzeczenia lekarskie i psychologiczne,
• po szkoleniu kierowca uzyskuje albo odnawia kod 95,
• świadectwo kwalifikacji jest ważne przez pięć lat,
• szkolenie okresowe kosztuje ok. 500-900 zł, a kurs kwalifikacyjny ok. 4-5 tys. zł.

Na etapie wyboru zawodu warto spojrzeć nie tylko na uprawnienia, ale też na codzienność. Praca kierowcy zawodowego może dawać stabilne dochody, ale wiąże się też z realnymi kosztami i dużym obciążeniem. Wysokość pensji zależy od regionu i warunków zatrudnienia. Inne stawki ma kierowca pracujący w dużym mieście, a inne osoba zatrudniona w słabiej rozwiniętym regionie. Sama kwota na umowie nie pokazuje więc całego obrazu.

W transporcie międzynarodowym dochodzą wydatki, które kierowca ponosi poza domem. Chodzi m.in. o jedzenie, prysznice, toalety i internet. To właśnie dlatego wysokie zarobki w branży nie zawsze przekładają się na równie wysoki realny dochód. Dochodzi do tego jakość zaplecza socjalnego. Z relacji kierowców wynika, że problemem bywa stan parkingów, toalet i miejsc odpoczynku. Dla wielu osób to właśnie warunki życia w trasie, a nie sama jazda, stają się największym ciężarem.

Według danych w Polsce brakuje ok. 150 tys. kierowców zawodowych. Problem nie dotyczy wyłącznie naszego rynku. W całej UE brakuje setek tysięcy kierowców, a skala niedoborów może jeszcze rosnąć. Jednym z powodów jest wiek obecnej kadry. Średni wiek kierowców zawodowych w Polsce przekracza 50 lat. To oznacza, że branża szybko traci doświadczonych pracowników, a nowych kandydatów przybywa za wolno.

Na sytuację wpłynęła też wojna w Ukrainie i odpływ części kierowców ze Wschodu. Firmy transportowe coraz częściej szukają pracowników poza Polską i poza Europą. To pokazuje, jak duże jest zapotrzebowanie na osoby z uprawnieniami i doświadczeniem. Eksperci zwracają uwagę, że bez lepszych warunków pracy i bardziej przejrzystego systemu wynagrodzeń trudno będzie przekonać młodych ludzi do tej ścieżki.