W tym artykule:
Reforma planowana na 2027 r. ma być kolejnym etapem zmian rozpoczętych rok wcześniej. Państwo chce odpowiedzieć na dwa problemy, które najmocniej obciążały bliskich zmarłych: rosnące ceny usług pogrzebowych oraz długi i uciążliwy proces ubiegania się o świadczenie.
Jednym z najważniejszych elementów ma być cyfryzacja obsługi zasiłku pogrzebowego. Elektroniczny system składania wniosków ma uprościć procedurę zarówno dla rodzin, jak i dla zakładów pogrzebowych. To ma skrócić drogę do wypłaty pieniędzy i ograniczyć liczbę spraw, które dziś wymagają osobistego załatwiania.
Najważniejsze elementy planowanych zmian obejmują:
- elektroniczne składanie wniosków,
- utrzymanie krótszego terminu wypłaty świadczenia,
- nowy sposób sprawdzania, czy kwota zasiłku odpowiada realnym kosztom pogrzebu.
Zakład pogrzebowy przejmie część formalności
W praktyce większą rolę mają dostać zakłady pogrzebowe. Zgodnie z zapowiedziami będą mogły składać wnioski online w imieniu klientów, jeśli rodzina wyrazi na to zgodę. Część spraw da się więc załatwić już na etapie organizacji pochówku, bez dodatkowych wizyt w urzędach i bez osobnego kompletowania dokumentów przez bliskich.
To rozwiązanie może mieć także wymiar finansowy. Pieniądze będą mogły trafiać bezpośrednio do firmy świadczącej usługi pogrzebowe, gdy rodzina zgodzi się na taki model rozliczenia. Dla osób, które w krótkim czasie muszą pokryć wysokie koszty, oznacza to mniejsze obciążenie na starcie i prostsze domknięcie formalności.
Szybsza wypłata zasiłku pogrzebowego
W 2027 r. ma zostać utrzymany krótszy termin wypłaty świadczenia. Po zmianach wprowadzonych w 2026 r. ZUS ma 14 dni na przekazanie pieniędzy, a faktyczny czas oczekiwania często okazuje się jeszcze krótszy. To jedna z ważniejszych korekt, bo koszty pogrzebu pojawiają się od razu, a rodziny potrzebują środków bez długiego oczekiwania.
Znaczenie tej zmiany pokazują pierwsze dane po podwyżce świadczenia. Na wypłatę zasiłków pogrzebowych w 2026 r. przewidziano ok. 2,6 mld zł. ZUS przekazał, że od początku roku do 11 maja wpłynęło ponad 115,6 tys. wniosków, a na ten cel przeznaczono już ponad 859 mln zł. W nielicznych przypadkach opóźnień wypłacono także niewielkie odsetki.
Nowy mechanizm ustalania wysokości świadczenia
Kolejna zmiana dotyczy sposobu aktualizacji kwoty zasiłku. Od 2027 r. system ma odchodzić od prostego mechanizmu opartego wyłącznie na inflacji. Zamiast tego analizy mają uwzględniać realne koszty usług pogrzebowych. Takie wyliczenia ma prowadzić Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, a decyzję o ewentualnej podwyżce podejmie rząd.
To ważne tło dla obecnej kwoty świadczenia. W 2026 r. zasiłek pogrzebowy wzrósł z 4 tys. zł do 7 tys. zł po niemal 15 latach zamrożenia. Wcześniejszy model nie nadążał za zmianami cen usług funeralnych, dlatego nowy sposób weryfikacji ma lepiej odpowiadać temu, ile naprawdę kosztuje organizacja pogrzebu.
Kto dostanie pełną kwotę, a kto zwrot kosztów
Zasady wypłaty dla uprawnionych mają pozostać bez zmian. Najbliższa rodzina nadal ma otrzymywać pełną kwotę świadczenia niezależnie od faktycznych kosztów pogrzebu. Inne osoby albo instytucje mogą liczyć na zwrot wydatków do wysokości poniesionych kosztów, ale nie wyższy niż ustawowy limit.
System przewiduje też wsparcie w szczególnych sytuacjach. Możliwe jest przyznanie zasiłku celowego wtedy, gdy koszty pogrzebu są wyjątkowo wysokie, na przykład przy sprowadzeniu ciała z zagranicy. W połączeniu z cyfryzacją i szybszą wypłatą ma to odciążyć rodziny w jednym z najtrudniejszych momentów i sprawić, że zasiłek pogrzebowy w 2027 r. będzie łatwiej dostępny.
W dziennikarstwie od ponad 15 lat – głównie w redakcjach technologicznych oraz poświęconych grom komputerowym, w ekipie o2 od sierpnia 2023 roku. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego i krakowskiego X Liceum Ogólnokształcącego. Fan tenisa, gier strategicznych i wierny kibic Wisły Kraków. Miłośnik sushi (koniecznie z sosem kabayaki!). W wolnych chwilach lubię pokonywać sporo kilometrów – zarówno za kierownicą samochodu, jak i roweru.
