W tym artykule:
Pytanie o dopłatę do pobytu w DPS pojawia się zwykle wtedy, gdy opieka w domu przestaje wystarczać. Do domu pomocy społecznej mogą trafić osoby, które z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie są w stanie samodzielnie funkcjonować, a niezbędnej pomocy nie da się zapewnić w miejscu zamieszkania.
Nie oznacza to jednak, że DPS jest pierwszym wyborem. Państwo chce jeszcze mocniej traktować pobyt w takiej placówce jako rozwiązanie stosowane wtedy, gdy inne formy wsparcia okażą się niewystarczające.
Kiedy pobyt w DPS w ogóle wchodzi w grę?
Sama decyzja o umieszczeniu seniora w DPS ma formalny charakter. Decyzję o skierowaniu do placówki i ustaleniu opłaty wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta właściwy dla miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o wsparcie. Samo umieszczenie następuje później po stronie organu prowadzącego dany dom.
W praktyce liczy się nie tylko stan zdrowia, ale też to, czy senior może dostać realną pomoc poza placówką. Przed skierowaniem do DPS znaczenie mają m.in. usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania czy inne formy wsparcia środowiskowego. Dopiero gdy to nie wystarcza, pojawia się temat całodobowej opieki.
Kto płaci za pobyt seniora w DPS?
Najważniejsza zasada jest prosta: w pierwszej kolejności za pobyt płaci sam mieszkaniec domu pomocy społecznej. Opłata z jego strony nie może przekroczyć 70 proc. dochodu, na przykład emerytury albo renty. To właśnie dlatego w wielu przypadkach rachunek za DPS okazuje się wyższy niż możliwości finansowe seniora.
Dalsza część kosztów może zostać rozłożona według ustawowej kolejności. Obowiązek ponoszenia opłat obejmuje kolejno:
- mieszkańca DPS,
- małżonka,
- dzieci i wnuki w określonych warunkach,
- gminę, która pokrywa brakującą kwotę.
Znaczenie ma też skala samych kosztów. Miesięczny pobyt w DPS może kosztować od ok. 6 tys. zł do nawet ponad 30 tys. zł, zależnie od placówki, profilu opieki i lokalnych kosztów utrzymania. To pokazuje, dlaczego temat dopłat ze strony rodziny tak często wraca przy decyzji o umieszczeniu seniora w domu pomocy społecznej.
Do tego dochodzą planowane zmiany. Do grona osób mogących uczestniczyć w kosztach mają dołączyć pełnoletni beneficjenci majątku przekazanego wcześniej przez mieszkańca DPS, na przykład osoby, które otrzymały nieruchomość w drodze darowizny lub umowy dożywocia. Na razie są to jednak rozwiązania będące na etapie prac legislacyjnych.
Kiedy rodzina nie musi dopłacać do DPS?
W praktyce najwięcej pytań budzi to, czy dzieci albo wnuki zawsze muszą dokładać do pobytu seniora w DPS. Nie ma tu automatyzmu. O obowiązku dopłaty decyduje sytuacja dochodowa bliskich, a nie sam fakt pokrewieństwa.
Jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej albo dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 300 proc. kryterium dochodowego, dopłata nie powinna zostać naliczona. W 2026 r. oznacza to ok. 3030 zł dla osoby samotnej i ok. 2469 zł na osobę w rodzinie. Dopiero po przekroczeniu tych progów wraca pytanie o udział rodziny w kosztach pobytu seniora w domu pomocy społecznej.
To ważne także z innego powodu. Gdy senior wnosi swoją część opłaty, ale nadal brakuje pieniędzy, a bliscy nie spełniają warunków do dopłaty, brakującą kwotę pokrywa gmina. Taki mechanizm ma sprawić, że pobyt w DPS nie zależy wyłącznie od możliwości finansowych rodziny.
W dziennikarstwie od ponad 15 lat – głównie w redakcjach technologicznych oraz poświęconych grom komputerowym, w ekipie o2 od sierpnia 2023 roku. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego i krakowskiego X Liceum Ogólnokształcącego. Fan tenisa, gier strategicznych i wierny kibic Wisły Kraków. Miłośnik sushi (koniecznie z sosem kabayaki!). W wolnych chwilach lubię pokonywać sporo kilometrów – zarówno za kierownicą samochodu, jak i roweru.
