W tym artykule:
Potoczne pojęcie "urlop adopcyjny" może wprowadzać w błąd, bo najważniejsze są dwa odrębne uprawnienia. Pierwsze to urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, a drugie to urlop rodzicielski, z którego można skorzystać później.
Dla pracownika najważniejsze jest to, że po adopcji nie chodzi wyłącznie o kilka formalności w sądzie czy u pracodawcy. To cały zestaw praw związanych z opieką nad dzieckiem, czasem wolnym od pracy i możliwością pobierania zasiłku macierzyńskiego.
Co to jest urlop adopcyjny?
W praktyce pod nazwą "urlop adopcyjny" kryje się przede wszystkim urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego. Z takiego rozwiązania może skorzystać pracownik lub pracownica, którzy przyjmują dziecko na wychowanie i składają do sądu opiekuńczego wniosek o przysposobienie.
To uprawnienie nie kończy całej ścieżki opieki. Po wykorzystaniu pierwszego etapu rodzice adopcyjni mogą przejść na urlop rodzicielski, który służy osobistej opiece nad dzieckiem. Właśnie dlatego oba pojęcia często pojawiają się razem, choć nie oznaczają tego samego.
Komu przysługuje urlop po adopcji dziecka?
Prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego mają nie tylko osoby przysposabiające dziecko, ale też pracownicy przyjmujący dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza. Kluczowe znaczenie ma więc formalne przyjęcie dziecka i status osoby uprawnionej, a nie samo potoczne użycie nazwy urlopu.
Ten urlop ma również ustawowe ograniczenia. Przy przysposobieniu dziecka nie może on trwać dłużej niż do dnia ukończenia przez dziecko 7. roku życia albo 10. roku życia, jeśli ma odroczony obowiązek szkolny. Jednocześnie minimalny wymiar urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wynosi 9 tygodni.
Jakie prawa wiążą się z urlopem adopcyjnym?
Rodzice adopcyjni mogą korzystać nie tylko z samego wolnego od pracy. Wraz z tym uprawnieniem wiąże się także prawo do zasiłku macierzyńskiego. Po zakończeniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego można też wystąpić o urlop rodzicielski, który przysługuje także rodzicom adopcyjnym.
Ważne jest również to, że urlop rodzicielski nie musi oznaczać całkowitego zerwania kontaktu z pracą. Można go łączyć z wykonywaniem obowiązków u pracodawcy, który udziela takiego urlopu, w wymiarze nie wyższym niż połowa etatu. To rozwiązanie dla osób, które chcą stopniowo wracać do aktywności zawodowej.
Jak uporządkować formalności?
W praktyce najwięcej pytań dotyczy kolejności działań. Najpierw trzeba ustalić prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, a dopiero później planować urlop rodzicielski. Przy urlopie rodzicielskim potrzebny jest pisemny wniosek do pracodawcy, złożony w odpowiednim terminie.
Dobrze jest też od początku oddzielić nazwy potoczne od przepisów. "Urlop adopcyjny" ułatwia rozmowę, ale w dokumentach i przy ustalaniu praw liczy się to, czy rodzic korzysta z urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz czy spełnia warunki do przejścia na urlop rodzicielski. To właśnie ten porządek pomaga uniknąć błędów przy planowaniu opieki nad dzieckiem i powrotu do pracy.
W dziennikarstwie od ponad 15 lat – głównie w redakcjach technologicznych oraz poświęconych grom komputerowym, w ekipie o2 od sierpnia 2023 roku. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego i krakowskiego X Liceum Ogólnokształcącego. Fan tenisa, gier strategicznych i wierny kibic Wisły Kraków. Miłośnik sushi (koniecznie z sosem kabayaki!). W wolnych chwilach lubię pokonywać sporo kilometrów – zarówno za kierownicą samochodu, jak i roweru.
