Emerytury księży budzą kontrowersje. Rekordzista pobiera ponad 20 tysięcy złotych

Emerytura księdza nie ma jednej, stałej kwoty. Większość duchownych otrzymuje świadczenie bliskie minimum, ale rozpiętość jest duża. W praktyce wszystko zależy od składek i przebiegu pracy.

Wielu księży dostaje dziś minimalną emeryturę na poziomie 1878,91 zł brutto. Wyższe kwoty trafiają do tych, którzy pracowali także poza parafią.

• 1878,91 zł brutto - minimalna emerytura, którą pobiera wielu księży
• 2122,43 zł - średnia emerytura duchownego według danych ZUS za 2023 r.
• 3,2-3,5 tys. zł brutto - poziom świadczeń części duchownych z dodatkowymi etatami (pracujących głównie w szkołach)

Księża nie funkcjonują w całkowicie odrębnym systemie emerytalnym. Jak opisywały serwisy WP, świadczenie jest efektem połączenia powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych i wsparcia z Funduszu Kościelnego. Emeryturę z ZUS duchowny może pobierać po ukończeniu 65 lat.

W praktyce sama posługa duszpasterska często przekłada się na niskie składki. Dlatego część duchownych po 75. roku życia może liczyć także na dodatkowe wsparcie z Funduszu Kościelnego, które wynosi 2,5 tys. zł brutto miesięcznie. Jednocześnie nie każdy duchowny dostaje takie wsparcie.

Najważniejszy czynnik to wysokość składek odprowadzanych do ZUS. Różnice między emeryturami księży najlepiej widać przy porównaniu ścieżek zawodowych. Duchowny, który przez lata pracował głównie w parafii, zwykle kończy z niskim świadczeniem. Kapłan, który uczył religii albo pracował na innym etacie, odkładał więcej i potem dostaje wyraźnie wyższą emeryturę. Według wyliczeń takie świadczenia mogą wynosić ok. 3,2-3,5 tys. zł brutto.

Jeszcze wyższe przelewy dotyczą duchownych związanych ze służbami mundurowymi. Rekordzistą pozostaje abp Sławoj Leszek Głódź z emeryturą sięgającą ok. 23 tys. zł miesięcznie - składają się na nią różne elementy, w tym emerytura generalska. W materiałach WP pojawiają się też inne wysokie emerytury hierarchów. Emerytura abpa Marka Jędraszewskiego ma wynosić nie mniej niż 15 tys. zł, a abp Stanisław Gądecki ma otrzymywać ok. 12 tys. zł. To jednak nie są typowe kwoty dla większości księży.

Te liczby pokazują, że temat emerytury księdza nie dotyczy wyłącznie pojedynczych, głośnych przypadków bardzo wysokich przelewów. Zdecydowana większość świadczeń mieści się na znacznie niższym poziomie, bliżej minimum niż rekordów opisywanych w mediach.

Dane ZUS pokazują także zmianę w skali całego zjawiska. W 2015 r. emerytury i renty pobierało 6,7 tys. duchownych, a w 2023 r. już 3,5 tys. Samą emeryturę otrzymywało wtedy 3 tys. księży, a ZUS wydał na te świadczenia 76,8 mln zł. W tym aspekcie obserwujemy więc wyraźny trend spadkowy, jeśli chodzi o ilość księży pobierających świadczenia emerytalne.

Wniosek jest prosty: emerytura księdza zależy przede wszystkim od składek i dodatkowej aktywności zawodowej, a nie od samego statusu duchownego. Dlatego obok świadczeń bliskich minimum istnieją też bardzo wysokie emerytury, ale dotyczą one wyjątkowych ścieżek zawodowych.