Nadchodzą zmiany na mapie Polski. Nowe miasta już za kilka miesięcy

Najwięcej zmian obejmie Podkarpacie, gdzie status miasta zyskają aż cztery miejscowości. Poza nadaniem praw miejskich rząd planuje też korekty granic kilku gmin i miast oraz zmianę nazwy gminy Chełm na Pokrówkę. Najważniejsza dla mieszkańców informacja jest jednak prosta: od początku 2027 r. Polska będzie miała 12 nowych miast.

Na rządowej liście znalazły się miejscowości z sześciu województw. To wsie, których samorządy złożyły wnioski o nadanie statusu miasta, a rozporządzenie przewiduje wejście tych zmian w życie 1 stycznia 2027 r.

• Woj. podkarpackie: Czudec, Gorzyce, Wielopole Skrzyńskie, Żołynia
• Woj. podlaskie: Bakałarzewo, Filipów, Mielnik
• Woj. wielkopolskie: Kazimierz Biskupi, Kobyla Góra
• Woj. kujawsko-pomorskie: Choceń
• Woj. lubelskie: Milejów
• Woj. mazowieckie: Rzekuń

Taki układ pokazuje wyraźnie, że najmocniej wyróżnia się Podkarpacie. To właśnie tam skupia się największa część planowanych zmian. W praktyce nie oznacza to fizycznego powstania nowych ośrodków od zera, ale zmianę statusu administracyjnego miejscowości, które już dziś pełnią ważną rolę lokalnie.

Samorządy najczęściej wskazują na prestiż, łatwiejszą promocję i większą atrakcyjność inwestycyjną. W Gorzycach akcent położono przede wszystkim na rozwój gospodarczy, wzmocnienie marki miejscowości i szersze możliwości zdobywania pieniędzy na inwestycje. Z kolei w Czudcu podkreślano także walory turystyczne i znaczenie wyższej rangi miejscowości.

W części miejscowości ważny jest również wątek historyczny. Czudec i Wielopole Skrzyńskie przedstawiają starania o prawa miejskie jako odzyskanie dawnego statusu, a nie stworzenie miasta od nowa. Taki argument pojawia się też w innych podobnych procesach opisywanych przez serwisy WP. Dla wielu gmin to połączenie historii z próbą lepszego dopasowania statusu do obecnej funkcji miejscowości.

Procedura nie kończy się na samej deklaracji władz gminy. Najpierw odbywają się konsultacje społeczne, potem samorząd składa wniosek do MSWiA, a ostatecznie sprawę rozpatruje rząd. Opinie samorządów i wyniki konsultacji są ważne, ale nie wiążą rządu.

Pod uwagę brane są m.in. miejski charakter zabudowy, rozwój infrastruktury, funkcja lokalnego centrum oraz to, czy większość mieszkańców pracuje poza rolnictwem. Dodatkowym atutem są tradycje miejskie. Sam status miasta nie oznacza jednak automatycznie wyższych podatków, wymiany dokumentów czy nowych wyborów samorządowych. W praktyce to przede wszystkim zmiana administracyjna i wizerunkowa, która może otworzyć drogę do nowych działań rozwojowych.

Dobrym przykładem jest Choceń. Po konsultacjach społecznych gmina złożyła wniosek do MSWiA, a w głosowaniu 157 mieszkańców opowiedziało się za nadaniem statusu miasta, 73 było przeciw, a trzy osoby wstrzymały się od głosu. Jeśli rząd przyjmie projekt zgodnie z planem, Choceń i 11 innych miejscowości dołączą do grona polskich miast od 1 stycznia 2027 r.

Rozporządzenie nie ogranicza się do nadania praw miejskich 12 miejscowościom. Rząd planuje również siedem zmian dotyczących granic gmin. Mają one objąć gminy Dobrcz i Koronowo, Lniano i Drzycim, Firlej i Michów, Szprotawa i Małomice, Stary Sącz i Nowy Sącz, Rybnik i Czerwionka-Leszczyny, a także Mielno i Sianów.

Korekty mają dotyczyć także granic siedmiu miast. Na liście znalazły się Strzelno, Strzelce Krajeńskie, Stary Sącz, Baranów Sandomierski, Zalewo, Biskupiec i Mielno. Do tego dochodzi planowana zmiana nazwy gminy Chełm na Pokrówkę. Część rozwiązań ma wejść w życie później, bo od 1 stycznia 2028 r. projekt przewiduje jeszcze zmiany granic miasta Żory i gminy Suszec oraz gmin Kalisz Pomorski i Ińsko.