To trudna, obciążająca psychikę służba. Na jaką emeryturę możemy liczyć po jej zakończeniu?
W Służbie Więziennej data rozpoczęcia służby może przesądzić nie tylko o momencie odejścia, ale też o wysokości świadczenia. Największe emocje budzi art. 15a, który inaczej traktuje tysiące funkcjonariuszy.
W tym artykule:
Emerytura w Służbie Więziennej od lat wraca w sporach o warunki służby. Obok podwyżek i dodatków to właśnie zasady odejścia ze służby są jednym z najważniejszych tematów dla funkcjonariuszy podległych resortowi sprawiedliwości.
Powód jest prosty: nie wszyscy więziennicy liczą świadczenie według tych samych zasad. O tym, kto i kiedy może przejść na emeryturę, w dużej mierze decyduje data przyjęcia do służby. To ona rozdziela starszy i nowszy system oraz wpływa na możliwość uwzględnienia pracy poza formacją.
Kto może przejść na emeryturę w Służbie Więziennej?
Kluczowa granica to 1 stycznia 1999 r. Funkcjonariuszy przyjętych przed tą datą i po niej objęto różnymi rozwiązaniami. Po reformie z 1999 r. nowych funkcjonariuszy włączono do powszechnego systemu emerytalnego, a w 2003 r. ponownie przeniesiono do systemu zaopatrzeniowego.
Art. 15a i problem tysięcy więzienników
Funkcjonariusze objęci art. 15a nie mogą doliczać do emerytury mundurowej okresów pracy oskładkowanej w ZUS. W zamian pojawiła się możliwość osobnego świadczenia z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale same przepisy przez lata budziły wątpliwości, bo równolegle wskazywano na brak prawa do pobierania dwóch emerytur.
Sądy, w tym Sąd Najwyższy, potwierdzały prawo emerytów mundurowych do cywilnych świadczeń za okres pracy po odejściu ze służby. To ważny kontekst, ale nie zmienia faktu, że dla wielu więzienników najważniejsze pozostaje jedno: jak system przełoży się na realną wysokość pieniędzy po zakończeniu służby.
Skala problemu w samej Służbie Więziennej jest duża. Według danych przywołanych przez money.pl, spośród 27 282 funkcjonariuszy aż 24 738 zaczęło służbę po 1999 r. W skali wszystkich formacji takich osób było ok. 110 tys., a koszt zmian szacowano na 372 mln zł. Dlatego pytanie o emeryturę w SW nie dotyczy marginesu, lecz większości obecnej kadry.
Ile wynosi emerytura funkcjonariusza SW?
Dla funkcjonariuszy objętych art. 15a podstawowy mechanizm jest jasny. Po 15 latach służby emerytura wynosi 40 proc. podstawy wymiaru, a za każdy kolejny rok dolicza się 2,6 proc. To najkrótsza odpowiedź na pytanie o wysokość świadczenia w Służbie Więziennej.
Najważniejsze liczby wyglądają tak:
- 15 lat służby - 40 proc. podstawy wymiaru
- każdy kolejny rok - dodatkowe 2,6 proc.
- data przyjęcia do służby - wpływa na sposób liczenia uprawnień
W przypadku osób przyjętych po 1 stycznia 2013 r. wymagane jest min. 25 lat służby. Emerytura wynosi wówczas 60 proc. podstawy i rośnie o 3 proc. za każdy kolejny rok.
Maksymalna emerytura nie może przekroczyć 75 proc. podstawy wymiaru - świadczenia podlegają corocznej waloryzacji, emeryci mogą także liczyć na trzynastą i czternastą emeryturę.
Jak wypada Służba Więzienna na tle innych formacji mundurowych?
Na tle innych służb mundurowych sytuacja więzienników wygląda szczególnie wyraźnie. W Policji problem art. 15a dotyczył ok. 60 tys. osób, ale to właśnie w Służbie Więziennej udział funkcjonariuszy przyjętych po 1999 r. jest wyjątkowo duży.
To sprawia, że emerytura w Służbie Więziennej staje się nie tylko kwestią indywidualnych decyzji o odejściu, ale też problemem całej formacji. Gdy przepisy obejmują niemal wszystkich obecnych funkcjonariuszy, spór o zasady liczenia świadczeń szybko przekłada się na nastroje w służbie.
W szerszej debacie o mundurówce SW od dawna porównuje swoją sytuację z innymi formacjami. Funkcjonariusze więziennictwa zwracają uwagę, że znów czują się traktowani gorzej niż służby podległe MSWiA. Ten sam mechanizm widać w dyskusji o emeryturach: dla wielu więzienników ważne jest nie tylko samo świadczenie, ale też poczucie równego traktowania.
