Usuwanie azbestu z dachu. Dopłata nie zawsze wystarczy, ale to nasz obowiązek

Azbest ma zniknąć z Polski do końca 2032 r. To istotny termin, bo w wielu miejscach problem wciąż dotyczy dachów domów, stodół i budynków gospodarczych. Dla właściciela nieruchomości oznacza to jedno: nie wystarczy odkładać decyzji, trzeba też pilnować formalności.

Sama obecność eternitu na posesji wiąże się z obowiązkami. Właściciele składają informację o ilości i stanie azbestu do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Termin na przekazanie takiej informacji mija co roku 31 stycznia. Nie wolno też zdejmować płyt na własną rękę, bo samodzielny demontaż bez uprawnień jest zabroniony.

To właśnie cena najczęściej decyduje o tym, czy właściciel zacznie inwestycję od razu, czy będzie ją odkładał. Z danych przytaczanych przez WP Finanse wynika, że bezpieczne usunięcie eternitu z dachu o standardowej powierzchni 160 mkw. kosztuje zwykle od 25 do 40 zł za mkw. W praktyce daje to wydatek od ok. 4 tys. zł do 6,4 tys. zł.

Końcowa kwota zależy przede wszystkim od powierzchni dachu i rodzaju materiału zawierającego azbest. Trzeba też pamiętać, że mowa o kosztach związanych z demontażem i bezpiecznym przekazaniem odpadu. To jeszcze nie oznacza pełnego kosztu nowego pokrycia, a właśnie ten element często najbardziej obciąża budżet właściciela.

Dobra wiadomość jest taka, że dopłaty są możliwe. Istnieją programy, w których rolnicy mogli liczyć nawet na refundację do 100 proc. kosztów usuwania azbestu. W innym wariancie wsparcie wynosiło 40 zł za mkw. wymienianego pokrycia i obejmowało maksymalnie 500 mkw.

Jednocześnie z tych samych publikacji wynika jasno, że publiczna pomoc nie zawsze rozwiązuje cały problem. Wsparcie często obejmuje demontaż, transport i utylizację, ale nie musi pokrywać zakupu nowego dachu. To dlatego nawet przy dopłacie właściciel nieruchomości może stanąć przed koniecznością wyłożenia własnych pieniędzy na blachę, dachówkę i montaż.

Zanim ruszy usuwanie azbestu z dachu, właściciel nieruchomości musi uporządkować dokumenty. Osoby fizyczne przekazują informacje o rodzaju, ilości i miejscu występowania wyrobów zawierających azbest do wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Przedsiębiorcy składają je do marszałka województwa.

Sama deklaracja to nie wszystko. Istnieje także obowiązek oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania takich wyrobów. Jeśli materiał jest w dobrym stanie, ocena może obowiązywać przez pięć lat. Gdy pojawiają się drobne uszkodzenia, trzeba ją ponowić po roku. Jeśli uszkodzenia są duże i widoczne, azbest powinien zostać usunięty bez zwłoki.

To ważne także z innego powodu. Demontażu eternitu nie wolno prowadzić samemu. Prace musi wykonać wyspecjalizowana firma z odpowiednimi uprawnieniami. Podczas robót teren powinien być oznakowany i zabezpieczony, a sam azbest utrzymuje się w stanie wilgotnym, by ograniczyć uwalnianie włókien. Później odpady są szczelnie pakowane i trafiają na składowisko odpadów niebezpiecznych.

Koszt prac to tylko jedna strona problemu. Warto pamiętać o sankcjach za brak wymaganych informacji. W skrajnych przypadkach grzywna za niewywiązanie się z obowiązków może sięgać nawet 20 tys. zł. Dla wielu właścicieli to mocny argument, by nie czekać do ostatniej chwili.

Osobną sprawą są terminy w programach pomocowych. Resort rolnictwa przesunął termin zakończenia inwestycji z 31 marca na 1 czerwca 2026 r., by rolnicy nie stracili prawa do refundacji. To pokazuje, że przy azbeście liczy się nie tylko to, ile kosztuje usługa, ale też czy właściciel zdąży z dokumentami, zgłoszeniem i rozliczeniem wsparcia.