Ulga na powrót to zachęta dla wielu repatriantów. Nawet setki tysięcy złotych zwolnienia
Ulga na powrót to preferencja podatkowa dla osób, które przenoszą miejsce zamieszkania do Polski po pobycie za granicą. Zwolnienie może objąć przychody do 85 528 zł rocznie przez cztery lata, ale warunki są bardziej wymagające, niż sugeruje sama nazwa ulgi.
W tym artykule:
Ulga na powrót została wprowadzona w ramach Polskiego Ładu i miała zachęcać osoby mieszkające oraz płacące podatki za granicą do przeniesienia życia do Polski. W praktyce nie jest to jednak wyłącznie rozwiązanie dla tych, którzy kiedyś z kraju wyjechali. Przepisy obejmują też szerszą grupę podatników, jeśli po 31 grudnia 2021 r. przenieśli do Polski miejsce zamieszkania i stali się tu podatnikami z nieograniczonym obowiązkiem podatkowym.
To ważne, bo sama nazwa może być myląca. Decydujące pozostaje nie to, czy ktoś wcześniej mieszkał w Polsce, ale to, czy spełnia ustawowe warunki dotyczące rezydencji podatkowej i okresu przebywania poza polskim systemem podatkowym.
Kto może skorzystać z ulgi na powrót?
Podstawowy warunek jest jeden: podatnik nie mógł mieć miejsca zamieszkania w Polsce w ciągu trzech lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok przeprowadzki. To właśnie ten zapis odróżnia osoby realnie przenoszące rezydencję podatkową od tych, które pracowały za granicą, ale z perspektywy fiskusa nadal pozostawały związane z Polską.
Ulgę mogą stosować osoby, które spełniają także jedno z dodatkowych kryteriów. W praktyce dotyczy to kilku grup:
- osób z obywatelstwem polskim,
- posiadaczy Karty Polaka,
- obywateli państw UE, EOG lub Szwajcarii,
- osób mieszkających nieprzerwanie przez co najmniej trzy lata w określonych państwach, m.in. w Wielkiej Brytanii, USA, Kanadzie, Australii czy Japonii,
- osób, które wcześniej mieszkały w Polsce przez co najmniej pięć lat, potem wyjechały na minimum trzy lata i następnie wróciły.
Do jakiej kwoty przysługuje zwolnienie?
Najważniejsza informacja dla podatnika dotyczy limitu. Ulga na powrót oznacza prawo do zwolnienia z opodatkowania niektórych przychodów do wysokości 85 528 zł w roku podatkowym. Preferencja działa przez cztery kolejne lata, więc łącznie daje nawet 342 112 zł przychodów objętych zwolnieniem.
Zwolnienie nie ogranicza się wyłącznie do etatu. Może ono obejmować przychody z pracy, umów zlecenia oraz działalności gospodarczej. Dotyczy też różnych form rozliczenia, w tym skali podatkowej, ryczałtu, 19-proc. podatku liniowego i 5-proc. stawki dla korzystających z IP Box. To sprawia, że ulga ma znaczenie nie tylko dla pracowników, ale również dla przedsiębiorców wracających do Polski.
Kiedy ulga nie przysługuje?
Nie każdy pracujący wcześniej za granicą skorzysta z preferencji. Po pierwsze, z ulgi nie skorzystają osoby, które przeniosły miejsce zamieszkania do Polski przed 1 stycznia 2022 r. Po drugie, problem pojawia się wtedy, gdy ktoś formalnie nie utracił polskiej rezydencji podatkowej, bo w Polsce pozostał jego ośrodek interesów życiowych, na przykład rodzina.
Właśnie dlatego sama emigracja zarobkowa nie wystarcza. Potrzebne są też dokumenty potwierdzające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych za granicą. Według poradnika Ministerstwa Finansów, przywołanego przez money.pl, mogą to być m.in. certyfikat rezydencji, umowa o pracę albo umowa najmu mieszkania.
Jak rozliczyć ulgę na powrót?
Ulga może być stosowana już w trakcie roku albo dopiero w zeznaniu rocznym. Pracownicy i zleceniobiorcy, jeśli chcą korzystać z niej na bieżąco, powinni złożyć płatnikowi oświadczenie, najlepiej na formularzu PIT-2. Brak takiego dokumentu nie zamyka jednak drogi do rozliczenia preferencji później.
Przedsiębiorcy rozliczają ulgę inaczej, bo zaczynają płacić zaliczki dopiero po wykorzystaniu limitu zwolnienia. Z danych przywoływanych przez money.pl wynika też, że zainteresowanie ulgą rosło: w 2022 r. skorzystało z niej 7 942 podatników, a w 2023 r. już 14 732. To pokazuje, że preferencja jest realna, ale jej zastosowanie wymaga dokładnego sprawdzenia warunków, daty powrotu i własnej rezydencji podatkowej.
