Jak zmienić kredyt ze zmiennym oprocentowaniem na stałe?

Taka zmiana nie jest rozwiązaniem zarezerwowanym wyłącznie dla nowych klientów. Osoba, która już spłaca kredyt mieszkaniowy, także może zawnioskować o przejście ze zmiennego oprocentowania na stałe lub okresowo stałe. To ważne zwłaszcza wtedy, gdy rośnie WIBOR i rata zaczyna mocno obciążać domowy budżet.

W polskich bankach najczęściej nie chodzi o pełne zamrożenie oprocentowania na cały okres spłaty, ale o okresowo stałą stopę, zwykle na pięć lat. Taki model banki oferują od połowy 2021 r., gdy zgodnie z zaleceniami Komisji Nadzoru Finansowego musiały mieć w ofercie zarówno kredyty ze stopą zmienną, jak i okresowo stałą. Z punktu widzenia klienta najważniejsze jest to, że prawo do konwersji działa także w trakcie spłaty zobowiązania.

W większości przypadków podstawą zmiany jest aneks do umowy kredytowej. Bank przelicza wtedy nowe warunki i wskazuje, przez jaki okres będzie obowiązywała stała stawka. Sama procedura zwykle nie wymaga budowania nowej umowy od zera, ale szczegóły zależą już od konkretnej instytucji.

Niektóre banki zastrzegają przy tym dodatkowe warunki. Mogą pojawić się m.in. takie wymagania:

• do końca spłaty musi pozostać odpowiednio długi czas,
• wszystkie transze kredytu muszą być już wypłacone,
• zobowiązanie nie może być objęte odroczeniem,
• zmiana nie nastąpi w czasie karencji.

Przykładem był mBank, który oczekiwał, by do końca umowy pozostawało więcej niż pięć lat i dwa miesiące. To pokazuje, że przed złożeniem wniosku warto sprawdzić nie tylko oprocentowanie, ale też regulamin całego procesu.

Sama opłata za aneks zwykle nie jest wysoka. Money.pl podawał, że w Pekao koszt takiej zmiany wynosił 50 zł, a w części banków, m.in. w BNP Paribas, Santanderze czy mBanku, konwersja była darmowa. To jednak tylko koszt techniczny. Ważniejsze jest to, że kredyt ze stałym oprocentowaniem może na starcie oznaczać wyższą ratę niż wariant zmienny. W praktyce klient płaci więc nie tylko za dokument, ale przede wszystkim za większą przewidywalność.

Najwięcej argumentów za zmianą kredytu ze zmiennym oprocentowaniem na stałe pojawia się wtedy, gdy rośnie niepewność wokół stóp procentowych. To właśnie w czasie mocnych podwyżek stóp i wzrostu WIBOR-u banki notowały wyraźnie większe zainteresowanie konwersją. Im szybciej rosły raty, tym więcej kredytobiorców chciało zablokować koszt kredytu na kilka lat.

Dla wielu osób kluczowe było nie to, że rata po zmianie stanie się najniższa, ale że przestanie rosnąć z miesiąca na miesiąc. Totalmoney.pl wyliczał dla money.pl, że przy kredycie na 400 tys. zł na 25 lat rata z okresowo stałym oprocentowaniem wynosiła 2 764 zł, a przy oprocentowaniu zmiennym ok. 3 066 zł. Taki przykład dobrze pokazuje, dlaczego stała stopa bywa traktowana jak zabezpieczenie domowego budżetu, zwłaszcza gdy ktoś nie ma dużej poduszki finansowej.

Eksperci zwracali jednak uwagę, że taka decyzja nie zawsze będzie najlepsza dla każdego. Jeśli w kolejnych kwartałach stopy procentowe spadają, kredyt ze zmiennym oprocentowaniem może zacząć kosztować mniej. Właśnie dlatego stała stopa jest zwykle rozwiązaniem dla osób, które wolą przewidywalność niż grę pod przyszłe obniżki. Zmienna stopa może z kolei bardziej odpowiadać tym, którzy akceptują ryzyko i są w stanie udźwignąć wyższe raty, jeśli sytuacja na rynku znowu się odwróci.

Zanim kredytobiorca podpisze aneks, powinien porównać nie tylko samą nazwę oferty, ale przede wszystkim liczby. Eksperci podkreślają, że warto zestawić proponowane przez bank oprocentowanie z rynkową stawką dla kilkuletniego okresu stałego. Dopiero wtedy widać, czy bank rzeczywiście daje rozsądne warunki, czy tylko podnosi koszt kredytu w zamian za bezpieczeństwo.

Przed zmianą oprocentowania warto sprawdzić przede wszystkim:

• wysokość nowej raty i to, jak wpłynie ona na miesięczny budżet,
• okres obowiązywania stałej stopy, najczęściej wynoszący pięć lat,
• warunki po zakończeniu tego okresu, czyli czy bank przedstawi nową propozycję,
• całkowity koszt kredytu w całym okresie obowiązywania nowej stawki,
• opłatę za aneks i dodatkowe wymagania formalne.