W tym artykule:
Jak podawał money.pl, 66 proc. mikro-, małych i średnich firm zauważyło, że kontrahenci zaczęli płacić po terminie, choć wcześniej regulowali zobowiązania na czas. Cztery na dziesięć badanych przedsiębiorstw uznawały opóźnione płatności za poważny problem. W praktyce oznacza to jedno: jeśli firma zbyt długo czeka na przelew, sama może mieć kłopot z opłaceniem dostawców, rat czy bieżących kosztów działalności.
To właśnie dlatego niezapłacona faktura nie jest wyłącznie sprawą między dwoma podmiotami. Według danych przywoływanych przez money.pl długi firm rosły do poziomu ponad 9 mld zł, a eksperci KRD zwracali uwagę, że zatory płatnicze utrudniają prowadzenie biznesu i hamują inwestycje. 60 proc. wartości nieuregulowanych faktur w sektorze MŚP stanowiły należności przeterminowane do trzech miesięcy. To ważny sygnał: na początku opóźnienia zwykle jest jeszcze przestrzeń na reakcję, zanim problem zrobi się znacznie trudniejszy do opanowania.
Szybki kontakt z kontrahentem po terminie płatności
Pierwszym krokiem po upływie terminu zapłaty powinien być szybki i bezpośredni kontakt z kontrahentem. Przedsiębiorcy często słyszą prośby o raty albo o wydłużenie terminu płatności. Samo opóźnienie nie musi jeszcze oznaczać, że pieniędzy nie uda się odzyskać, ale brak reakcji ze strony wierzyciela działa zwykle na jego niekorzyść. Im wcześniej padnie pytanie o przelew, tym łatwiej ustalić, czy to chwilowy problem, czy początek dłuższego unikania płatności.
W praktyce warto jak najszybciej sprawdzić trzy rzeczy:
- czy kontrahent odpowiada na telefon lub wiadomość,
- czy podaje konkretny termin zapłaty,
- czy proponuje realny sposób uregulowania należności, na przykład jednorazową spłatę albo raty.
Materiał money.pl pokazywał, że 74 proc. przedsiębiorców spotykało się z prośbą o rozłożenie należności na raty, a 64 proc. z próbą negocjowania dłuższych terminów płatności. Taki kontakt może mieć sens, jeśli druga strona otwarcie mówi o problemie i nie urywa rozmowy. Nawet informacja przekazana z wyprzedzeniem pozwala firmie przeorganizować wydatki i przygotować się na chwilową lukę w finansach.
Jak rozpoznać, że to już nie jest zwykły poślizg?
Nie każdy kontrahent, który spóźnia się z przelewem, działa w złej wierze. Część dłużników miesiącami odwleka płatność, zasłaniając się kolejnymi wymówkami. BIG InfoMonitor cytowany przez money.pl opisywał tłumaczenia w rodzaju: "faktura się zgubiła", "zapomnieliśmy o płatności" albo "księgowa jest na urlopie". Warto także zwrócić uwagę na zjawisko tzw. zawodowych dłużników, którzy na początku współpracy potrafią płacić wzorowo, a później nagle znikają albo przestają regulować zobowiązania.
Jeśli więc po pierwszym kontakcie nie pada żaden konkretny termin, dłużnik stale zmienia wersję wydarzeń albo urywa komunikację, przedsiębiorca nie powinien zakładać, że sprawa sama się rozwiąże. Na tym etapie najważniejsze jest jedno: nie traktować przeterminowanej faktury jak drobnego nieporozumienia, tylko jak sygnał ostrzegawczy, który wymaga szybkiej i uporządkowanej reakcji.
Wezwanie do zapłaty. Kiedy miękki kontakt już nie wystarcza?
Jeśli po przypomnieniu i rozmowie kontrahent nadal nie reguluje należności, przedsiębiorca powinien przejść do bardziej formalnego etapu. Firmy coraz częściej nie kończą na samym telefonie. Przed zgłoszeniem nieuczciwego partnera do rejestru dłużników wysyłają wezwanie z ostrzeżeniem o planowanym wpisie. Taki ruch potrafi przynieść efekt jeszcze przed dalszą eskalacją.
W praktyce to moment, w którym przeterminowana faktura przestaje być tylko przedmiotem ustnych ustaleń. Dłużnik dostaje jasny sygnał, że wierzyciel nie zamierza bez końca czekać na przelew. Taka zmiana tonu bywa ważna zwłaszcza wtedy, gdy druga strona mnoży kolejne wyjaśnienia, ale nie podaje realnego terminu zapłaty.
Warto też pamiętać, że część firm traktuje opóźnianie płatności jak sposób finansowania własnej działalności. Niektórzy partnerzy wykorzystują trudniejszą sytuację gospodarczą jako pretekst do odwlekania rozliczeń. Dlatego wezwanie do zapłaty porządkuje sytuację: oddziela przejściowy kłopot od świadomego unikania płatności.
Ugoda i raty. Kiedy to jeszcze ma sens?
Nie każda niezapłacona faktura musi od razu prowadzić do twardego sporu. Wielu kontrahentów prosi o rozłożenie należności na raty albo o wydłużenie terminu płatności. Taki scenariusz może mieć sens, jeśli druga strona utrzymuje kontakt i pokazuje gotowość do rzeczywistej spłaty zadłużenia, a nie tylko do kupowania sobie czasu.
Windykacja polubowna pozwala wynegocjować rozwiązanie korzystne dla obu stron. Ważnym elementem takiego etapu jest ugoda, która otwiera drogę do spłaty rozłożonej w czasie. Dla wierzyciela to szansa na odzyskanie pieniędzy bez dalszego przeciągania sprawy, a dla dłużnika możliwość wyjścia z zaległości w uporządkowany sposób.
W dziennikarstwie od ponad 15 lat – głównie w redakcjach technologicznych oraz poświęconych grom komputerowym, w ekipie o2 od sierpnia 2023 roku. Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego i krakowskiego X Liceum Ogólnokształcącego. Fan tenisa, gier strategicznych i wierny kibic Wisły Kraków. Miłośnik sushi (koniecznie z sosem kabayaki!). W wolnych chwilach lubię pokonywać sporo kilometrów – zarówno za kierownicą samochodu, jak i roweru.
