Podatek od napiwku? Nie zawsze rozlicza go restauracja

Napiwek jest przychodem i co do zasady podlega opodatkowaniu PIT. To najkrótsza odpowiedź na pytanie z tytułu. Różnice pojawiają się dopiero wtedy, gdy trzeba ustalić, czy pieniądze kelner dostaje bezpośrednio od klienta, czy przechodzą one przez lokal.

To ważne zwłaszcza dziś, gdy coraz mniej napiwków trafia do obsługi w gotówce. Płatności kartą, aplikacją lub kodem QR zostawiają ślad w rozliczeniach. W praktyce oznacza to, że fiskus łatwiej może ustalić, jak zakwalifikować taki przychód i kto ma go rozliczyć.

Jeśli klient zostawia napiwek w gotówce bezpośrednio kelnerowi, właściciel restauracji nie ma z tego tytułu obowiązków podatkowych. To jednak nie znaczy, że pieniądze znikają z pola widzenia skarbówki. Taki napiwek pracownik powinien wykazać samodzielnie w rocznym zeznaniu podatkowym.

Inaczej wygląda sytuacja, gdy klient dopisuje napiwek do płatności kartą albo przekazuje go przez terminal. Wtedy środki najpierw trafiają na konto firmy, ale nie stają się automatycznie przychodem restauracji. Lokal działa wtedy jako pośrednik, a kluczowe staje się poprawne udokumentowanie, jaka część płatności była rachunkiem za usługę, a jaka napiwkiem dla pracownika.

Najważniejsze pytanie brzmi więc nie tylko: czy od napiwku trzeba zapłacić podatek, ale też: kto dokładnie ma to zrobić. Jeśli napiwek trafia bezpośrednio do kelnera, można go zaliczyć do przychodów z innych źródeł. W takim wariancie pracownik sam wpisuje tę kwotę do rocznego PIT i sam płaci należny podatek.

Jeżeli jednak napiwki zbiera restauracja, a potem dzieli je między członków obsługi, sytuacja się zmienia. Wtedy kwoty mogą zostać potraktowane jak przychód ze stosunku pracy albo zlecenia. To oznacza, że pracodawca dolicza napiwek do wynagrodzenia, pobiera zaliczkę na podatek i po zakończeniu roku przekazuje pracownikowi informację PIT-11.

W obu wariantach podatek rozlicza się według skali, czyli 12 albo 32 proc. Różnica dotyczy jednak nie tylko samego sposobu rozliczenia. Jeśli napiwek zostanie uznany za przychód ze stosunku pracy lub zlecenia, mogą pojawić się także składki ZUS. Gdy trafia do kategorii innych źródeł, składek co do zasady nie ma.

W tekstach WP pojawia się też jeszcze jeden praktyczny szczegół. Osoby do 26. roku życia zatrudnione na umowie o pracę lub zleceniu mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania do limitu 85 528 zł rocznie. Taka preferencja nie obejmuje jednak przychodów z innych źródeł.

Dla kelnera i właściciela lokalu najważniejsze wnioski są więc proste:

• gotówkowy napiwek wręczony bezpośrednio kelnerowi także podlega PIT,
• przy napiwku przekazanym przez pracodawcę obowiązki rozliczeniowe może przejąć lokal,
• napiwek płacony kartą wymaga jasnej ewidencji,
• sposób zakwalifikowania przychodu wpływa nie tylko na PIT, ale też na ZUS.

Sam fakt zostawienia napiwku nie przesądza jeszcze, kto wykona rozliczenie. O tym decyduje przede wszystkim droga, jaką pieniądze przechodzą od klienta do pracownika.