Świadczenie dla deportowanych to rekompensata za wojenne trudy. Jego wysokość jest zróżnicowana
ZUS oferuje osobom represjonowanym w czasach II Wojny Światowej specjalny dodatek do emerytury. Deportowani - w zależności od długości zesłania do pracy przymusowej - mogą liczyć na dodatek do emerytury. Ile wynosi i jak go uzyskać?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych oferuje szereg dodatków i świadczeń dla osób bezpośrednio dotkniętych działaniami podczas II Wojny Światowej. Jednym z nich jest świadczenie pieniężne dla osób deportowanych.
Kto otrzyma świadczenie dla osób deportowanych?
Świadczenie pieniężne dla osób deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR dotyczy grupy osób, które podlegały represjom w trakcie II Wojny Światowej lub krótko po zakończeniu działań wojennych.
Osobą represjonowaną jest każdy, kto w latach 1939–1945 był osadzony w obozie pracy przymusowej z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych lub religijnych, lub był wywieziony z kraju w celu wykonywania pracy przymusowej.
Okres deportacji nie może być krótszy niż 6 miesięcy - potencjalni beneficjenci świadczenia mogli zostać wywiezieni do pracy w granicach państwa polskiego sprzed 1 września 1939 r. lub na tereny okupantów:
- III Rzeszy i na tereny przez nią okupowane w latach 1939–1945;
- Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i na tereny przez niego okupowane od 17 września 1939 r. do 5 lutego 1946 r. lub po tym okresie do końca 1948 r. terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.
Warunkiem koniecznym jest posiadanie polskiego obywatelstwa zarówno w trakcie deportacji, jak i obecnie.
Jaka jest wysokość świadczenia?
Wartość świadczenia zależy od liczby pełnych miesięcy pracy przymusowej. Przysługuje za każdy miesiąc pracy (co najmniej 6 miesięcy), nie więcej jednak niż za 20 miesięcy pracy.
W 2025 r. wysokość świadczenia wynosiła od 17,46 do 330,87 zł miesięcznie, ale jest ono corocznie waloryzowane. Nastąpi to 1 marca 2026 r. Świadczenie jest wypłacane co miesiąc z emeryturą lub rentą, a w przypadku zawieszenia prawa do tych świadczeń - co kwartał.
Co ważne, świadczenie pieniężne dla osób deportowanych wypłacane jest przez ZUS również wtedy, gdy beneficjent mieszka za granicą. Świadczenie to może być wypłacane na wniosek osoby zainteresowanej innej osobie zamieszkałej w Polsce, która zostanie upoważniona lub na rachunek bankowy w Polsce.
Osoby, które mieszkają w Bośni i Hercegowinie, Chorwacji, Serbii, Czarnogórze lub w Słowenii mogą otrzymać świadczenie w każdym z tych z państw.
Jak uzyskać świadczenie?
Podstawę wniosku o świadczenie dla osób deportowanych stanowi decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Jest ona wydawana na podstawie udokumentowanego wniosku osoby zainteresowanej oraz opinii właściwego stowarzyszenia osób poszkodowanych.
Po uzyskaniu takiej decyzji należy złożyć wniosek do ZUS o wypłatę świadczenia. Należy do niego dołączyć decyzję szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznaniu uprawnienia do tego świadczenia.
Kiedy nie jest wypłacane świadczenie dla osób deportowanych?
Jeśli pobierany jest dodatek kombatancki lub dodatek za tajne nauczanie, świadczenie dla osób deportowanych nie jest wypłacane.