To dopłata do emerytury za lata w KRUS. Ile można zyskać?

Zwiększenie rolne to nie drugie, odrębne świadczenie wypłacane obok emerytury z ZUS. To kwota doliczana do emerytury pracowniczej dla osób, które przez pewien czas opłacały także składki na ubezpieczenie społeczne rolników, ale nie spełniły warunku potrzebnego do uzyskania pełnej emerytury z KRUS. W praktyce to rozwiązanie dla tych, którym lata pracy w gospodarstwie nie dają prawa do osobnej emerytury rolniczej, ale też nie przepadają.

Najważniejsza różnica polega na tym, że pełna emerytura rolnicza wymaga nie tylko osiągnięcia wieku emerytalnego, lecz także co najmniej 25 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS. Jeśli ktoś ma taki staż i równocześnie spełnia warunki do świadczenia z ZUS, może w określonych przypadkach pobierać dwa świadczenia. Gdy rolniczy staż jest krótszy, w grę wchodzi właśnie zwiększenie rolne do emerytury.

Dodatek jest przeznaczony dla osób, które mają emeryturę z ZUS i mogą wykazać okresy opłacania składek rolniczych. Kluczowe jest jednak to, że ten okres jest zbyt krótki, by otworzyć drogę do pełnej emerytury z KRUS. Właśnie wtedy ZUS może doliczyć część rolną do już przyznanego świadczenia.

W uproszczeniu wygląda to tak:

• trzeba mieć prawo do emerytury z ZUS,
• trzeba udokumentować okresy ubezpieczenia rolniczego,
• staż w KRUS jest krótszy niż 25 lat,
• konieczne jest potwierdzenie tych okresów przez KRUS.

To ważne, bo wiele osób zakłada, że sam epizod pracy w gospodarstwie automatycznie daje prawo do drugiej emerytury. System rozdziela jednak dwa scenariusze: albo dwa niezależne świadczenia po spełnieniu warunków obu instytucji, albo jedno świadczenie z ZUS powiększone o zwiększenie rolne.

Wysokość dodatku zależy od długości okresu opłacania składek rolniczych. Za każdy rok takiego ubezpieczenia przysługuje 1 proc. emerytury podstawowej. Im dłuższy potwierdzony staż w KRUS, tym wyższa dopłata do emerytury z ZUS.

Ten mechanizm pokazuje też, dlaczego zwiększenie rolne nie zastępuje pełnej emerytury rolniczej. To raczej sposób na uwzględnienie lat pracy w rolnictwie wtedy, gdy nie udało się zebrać wymaganego 25-letniego stażu wyłącznie w systemie KRUS. Dla części emerytów może to być niewielka kwota, ale dla innych oznacza realne podniesienie miesięcznego świadczenia.

Aby dostać zwiększenie rolne, trzeba złożyć wniosek w ZUS. Samo istnienie okresów ubezpieczenia rolniczego nie wystarczy, bo zakład musi dostać potwierdzenie z KRUS. Najważniejszym dokumentem jest więc zaświadczenie wydane przez KRUS, które potwierdza okresy opłacania składek.

ZUS i KRUS działają osobno, dlatego każda z tych instytucji ocenia dokumenty w swoim zakresie. Wniosek o zwiększenie rolne można złożyć w dowolnym momencie. Jeśli ktoś zrobi to później niż przy składaniu wniosku o emeryturę, dopłata będzie ustalona od miesiąca złożenia wniosku, a nie wstecz za cały okres pobierania świadczenia.

Najwięcej wątpliwości pojawia się u osób, które łączyły pracę na etacie z pracą w gospodarstwie. W takich przypadkach trzeba dokładnie ustalić, czy okresy ubezpieczenia w ZUS i KRUS są odrębne, czy dają prawo do dwóch świadczeń, czy tylko do dodatku. Równie ważna jest kompletna dokumentacja, bo braki w potwierdzeniach mogą opóźnić decyzję albo utrudnić ustalenie prawa do pieniędzy.