Waloryzacja emerytur w 2027 r. O tyle mogą wzrosnąć świadczenia

Według opisywanej przez Wirtualną Polskę rządowej propozycji wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. miałby uwzględniać 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2026 r. Taki wariant oznacza podwyżkę świadczeń o co najmniej 3,48 proc. Na tym etapie to jeszcze prognoza, bo ostateczny wskaźnik zostanie ustalony później.

Dla seniorów najważniejsze jest jednak nie samo procentowe wyliczenie, lecz konkretna kwota wypłaty. Już dziś widać, że przyszłoroczna waloryzacja może być wyraźnie niższa niż w czasie najwyższej inflacji. Po podwyżkach sięgających ponad 14 proc. i 12,12 proc. w poprzednich latach, marcowa zmiana w 2027 r. może wypaść znacznie skromniej.

Jeśli obecna prognoza się potwierdzi, minimalna emerytura wzrosłaby z 1978,49 zł brutto do ok. 2047,34 zł brutto. To oznacza miesięczną podwyżkę o 68,85 zł brutto. Po potrąceniu składki zdrowotnej dawałoby to ok. 1863 zł netto, czyli ok. 63 zł więcej na rękę niż obecnie.

W skali roku taka zmiana oznaczałaby dla osoby z najniższym świadczeniem ok. 756 zł więcej netto. Razem z minimalną emeryturą wzrosłaby również kwota trzynastej i czternastej emerytury, ponieważ te świadczenia są powiązane z poziomem najniższej emerytury.

Procentowy mechanizm sprawia, że im wyższa emerytura, tym wyższa nominalna podwyżka. Przy wskaźniku 3,48 proc. orientacyjne wyliczenia wyglądają następująco:

• emerytura 2 tys. zł brutto mogłaby wzrosnąć o ok. 70 zł miesięcznie,
• emerytura 3 tys. zł brutto wzrosłaby o ponad 104 zł,
• emerytura 5 tys. zł brutto mogłaby sięgnąć ok. 5174 zł brutto,
• emerytura 7 tys. zł brutto przekroczyłaby poziom 7240 zł miesięcznie.

To pokazuje, że waloryzacja emerytur w 2027 r. nie da wszystkim takiego samego wzrostu w złotych. Osoby pobierające niższe świadczenia dostaną mniejszą podwyżkę kwotową, choć formalnie wskaźnik będzie dla wszystkich taki sam. Właśnie dlatego w debacie publicznej wracają pomysły, by częściej stosować rozwiązania procentowo-kwotowe.

3,48 proc. to na razie wariant wynikający z obecnych prognoz makroekonomicznych. Ostateczny wskaźnik waloryzacji będzie zależał od pełnych danych o inflacji i wzroście wynagrodzeń za 2026 r. Wśród propozycji pojawia się też uwzględnienie większej części realnego wzrostu płac. Według przywoływanych wyliczeń taki ruch mógłby podnieść wskaźnik nawet do 4,5 proc.

Za prognozą waloryzacji emerytur w 2027 r. stoi ustawowy mechanizm, który co roku decyduje o marcowej podwyżce świadczeń. Bierze on pod uwagę dwa elementy: inflację odczuwaną przez gospodarstwa emeryckie oraz część realnego wzrostu przeciętnych wynagrodzeń.

W praktyce oznacza to, że na wysokość podwyżki wpływają:

• średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych,
• co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.

To właśnie z takiego wzoru wynika obecna prognoza na poziomie 3,48 proc. Rada Ministrów przyjęła propozycję, by przy wyliczaniu wskaźnika na 2027 r. utrzymać ustawowe minimum, czyli uwzględnić 20 proc. realnego wzrostu płac w 2026 r. Ten wariant został skierowany do Rady Dialogu Społecznego, gdzie toczą się rozmowy z udziałem rządu, pracodawców i związków zawodowych.

Dla emerytów ważne jest to, że sam mechanizm działa automatycznie. Nie trzeba składać żadnego wniosku do ZUS, by dostać wyższą emeryturę po waloryzacji. Kluczowe pozostaje jednak, jakie będą ostateczne dane o inflacji i wynagrodzeniach za cały 2026 r., bo dopiero one przesądzą o końcowym wskaźniku.

Prognozowana waloryzacja emerytur w 2027 r. wypada słabiej na tle poprzednich lat, ale przyczyna jest dość prosta. Głównym powodem jest spadek inflacji, a to właśnie wzrost cen w największym stopniu podbijał wcześniejsze wskaźniki waloryzacji.

Różnica jest wyraźna, gdy spojrzeć na ostatnie lata. W 2023 r. wskaźnik waloryzacji wyniósł 14,8 proc., w 2024 r. było to 12,12 proc., w 2025 r. 5,82 proc., a w 2026 r. 5,3 proc. Na tym tle prognozowane 3,48 proc. oznacza dalsze wyhamowanie tempa podwyżek.

Dla budżetów seniorów to mniej korzystna wiadomość niż rekordowe podwyżki z czasu wysokiej inflacji. Z drugiej strony niższa waloryzacja nie bierze się z ograniczenia świadczeń, ale z tego, że wolniej rosną ceny. W efekcie emerytury nadal mają wzrosnąć, tylko już nie w takim tempie jak wtedy, gdy inflacja mocno obciążała domowe wydatki.